17-beta-oestradiol in ‘Word-Bites’

17-beta-oestradiol in ‘Word-Bites’

In dit hormoondossier gaan we enkele belangrijke aspecten van oestradiol kort en puntig (word-bites) behandelen, om vooral tot meer inzicht te komen rondom de werking van hormonen zoals ze dat reeds miljoenen tot honderden miljoenen jaren doen in mens en dier.


Inhoud


Vanuit de Evocircadian code weten we dat de organisatie van hormonen, neuronen, glia cellen e.d. plaats vindt voornamelijk in de zwangerschap maar ook nog in de borstvoedingsperiode de z.g.n. PPP (Pre en Postnatale Programmering) De activatie van deze hormonen vindt voornamelijk na de pubertijd plaats, bij de vrouw is dat vanaf de start van de menstruatie. Daarnaast bepaald het netwerk van hormonen mede wat er gebeurt met een hormoon, hiertoe behoren ook enzymen, receptoren en transporteurs van deze hormonen.

Tot de belangrijkste hormonen en pro-hormonen behoren:

  • Insuline, Cortisol, Leptine
  • Oestradiol, Progesteron, Testosteron
  • T4- T4 (schildklierhormonen)
  • Melatonine, Prolactine, Groeihormonen
  • DHEA, Vitamine D, Vitamine A

 17-beta-oestradiol

  • Oestradiol is samen met cortisol (glucocorticoïden) één van de oudste hormonen op aarde en is naar alle waarschijnlijkheid al zo’n 400 miljoen jaar aanwezig in de dieren op aarde. Het is een uitermate belangrijk hormoon voor de vrouw, maar ook voor het brein van de man.

Oestradiol behoort tot de sekshormonen, maar speelt in alle kenmerken van de vrouw een bepalende rol en niet alleen bij seks of sekse.

  • Om oestradiol goed te laten werken is er voldoende koolhydraten(insuline) nodig. Daarnaast gaat donker (melatonine) de werking van oestradiol tegen, evenals stres(teveel cortisol) en zorgt progesteron ervoor dat de werking van oestradiol verfijnd wordt en binnen de perken wordt gehouden.
    Alleen als voldoende insuline de bloed-hersen barrière passeert kan oestradiol in de hersenen zijn werking laten gelden. Insuline is nodig om oestradiol receptoren te maken.
  • Meer dan 153 genen reageren op 17-beta-oestradiol en meer dan 150 op progesteron. Dit allemaal naast het rechtstreekse effect wat ze hebben (b.v. vaatverwijding) en de niet-rechtstreekse invloed die ze uitoefenen op andere stoffen (b.v. alloprognanolon)
  • Oestradiol productie in de vrouwelijke cyclus:
    1-4 dag laag
    4-11 60-150   mcg
    12-13 200-400 mcg
    14-26 150-300 mcg
    26-28 laag

Terug naar begin

Laag oestradiol

  • Effecten van laag 17-B oestradiol (b.v. rond en na de menopauze):
    Cardiovasculair Verhoogde arteriële resistentie
    Metabolisme Energie opslag
    Lichaamsvet Verhoogde bloedlipiden, redistributie vetopslag
    Botten Verhoogde botafbraak
    Neurologisch Lichter slapen
    Verminderde seksdrive
    Herinnering en cognitieve problemen
    Stemming ontregelingen
    Borsten Verlies van weefsel
    Immuunsysteem Verhoging van circulerende monocyten
    Verhoging van de specifieke immuunreactie
    Genitaliën en urinewegen Blaas en genitale atrofie leidend tot meer infectie, ontstekingen
    Bindweefsel Verzwakking
    Huid Veroudering, meer rimpels
  • 17-b- oestradiol is één van meest bepalende hormonen in het vrouwelijk en wat minder in het mannelijk leven. De afname ervan (samen met progesteron) tussen 40 en 50 jarige leeftijd kan bij de vrouw makkelijk een periode inluiden waar ze meer chronische klachten kan ontwikkelen, enkele voorbeelden daarvan zijn:
    Toename lichaamsgewicht
    Slaapproblemen
    Opvliegers/nachtzweten
    Urineweginfecties
    Gewricht en spierproblemen
    Botontkalking
    Alzheimer/Dementie
    Hart en vaatziekten
    Borst en eierstokkanker
    Insuline resistentie
  • Laag oestradiol, b.v. in en na de menopauze kunnen de volgende waardes verhogen:
    CRP(C-reactive proteïn), een maat voor ontsteking
    Homocysteïne
    Triglyceriden
    Fibrinogeen

Farma oestrogenen, via de mond genomen kunnen deze waardes wel verhogen. Oestradiol via de huid toegediend kan de waardes weer verlagen.

Een verhoogd triglyceriden, fibrinogeen en homocysteïne gehalte in het bloed wijst op een verhoogd risico op hart en vaatziekten. 17-b-oestradiol is een belangrijke verlager van triglyceriden, homocysteïne en fibrinogeengehaltes.

  • Het is aangetoond dat farmaceutische progestins receptoren niet of amper vernieuwen, in borstcellen, terwijl natuurlijk progesteron deze receptoren per 24 uur vernieuwd.
    In tegenstelling tot farma progestins kan natuurlijk progesteron worden omgezet naar neurosteroïden en andere hormonen. Farma progestins kunnen de bloeddruk laten stijgen terwijl progesteron daartegenover een bloeddruk verlagend effect heeft.

Terug naar begin

 Brein

  • Oestrogenen in het bijzonder 17-b-oestradiol onderhoud de plasticiteit (kneedbaarheid) van het mannelijk en vrouwelijk brein.
  • 17-b-Oestradiol in de hersenen:
    Moduleert de hersenbarriëre
    Verbetert de werking van serotonine, dopamine, noradrenaline, acetylcholine
    Vergroot zuurstof en glucosetoevoer naar de hersenen
    Heeft een effect op glia cellen laat astrocyten groeien en stimuleert groei van dendrieten en synapsen
    Reguleert de membraankanalen van de elektrolyten en verhoogt de prikkelgevoeligheid
    Verbetert de werking van serotonine, dopamine, noradrenaline, acetylcholine
    Toename van neurotrofe factoren o.a. NGF(neuron growth factor) – IGF1(insulin growth factor)
    Beschermt neuronen voor: oxidatieve stress, ischemische, hypo- glykemische en amyloïdeiwit schade
    Heeft een anti-ontstekingswerking
    Verhoogt endorphinen productie in de hypothalamus
    Is in competitie met tryptofaan voor een plaats op de bloedtransporteur albumine. Dit maakt meer tryptofaan vrij voor de aanmaak van serotonine
  • De hersenen zijn een 17-b- oestradiol afhankelijk orgaan. Er zijn oestrogeen receptoren in verschillende gedeeltes van de hersenen b.v. cerebrale cortex, hypothalamus, hippocampus, amygdala en limbisch systeem.
    Stemmingen, cognitie en herinneringen worden door oestradiol sterk beïnvloed. Als oestradiol beneden een bepaalde hoeveelheid komt ontstaat disfunctie.
    Oestradiol speelt ook een belangrijke rol in apoptose, circadiane ritmes en kwaliteit van slaap.
    Oestradiol onderhoud de belangrijkste neurale structuren zoals de hippocampus en de basale voorhersenen en dopaminergische, serotogenische en adrenergische systemen.
  • Een studie onder 4000 vrouwen welke 25 tot 30 jaar heeft geduurd laat zien dat vrouwen welke voor de menopauze één of beide eierstokken(geen oestradiol en progesteron) hadden laten weghalen, niet alleen 46% meer risico hadden op dementie of cognitieve problemen, maar ook 68% grotere kans hadden op de ziekte van Parkinson. Hoe jonger de vrouw op het moment van de chirurgische ingreep, des te groter het risico.
  • In het laboratorium hebben onderzoekers menselijke neuronen met verschillende stoffen behandeld, cholesterol, testosteron, progesteron, corticosteron en 17-beta-oestradiol en daarna het serum verwijderd. Alleen 17-beta-oestradiol kan het afsterven van neuronen voorkomen, de andere stoffen konden dan niet. Daarnaast blijkt 17-beta-oestradiol een uitstekende antioxidant.
  • 17-b- oestradiol verhoogt de respons van de neuronen in de hippocampus op glutamaat met ongeveer 70%. Glutamaat is een neurotransmitter en speelt een belangrijke rol in o.a. het geheugen. Progesteron (zonder oestradiol) verhoogd de respons met 33%. Farmaceutische progestins daarentegen verhoogde de respons niet, het neutraliseerde zelf het effect van 17-b-oestradiol.

Terug naar begin

Big Pharma

Als oestrogenen oraal worden toegediend (ook 17 beta oestradiol) stijgt het CRP (C-reactive portein) een maat voor ontsteking. CRP bevordert cytokines welke betrokken zijn bij ontstekingen, bloedklonters en plaques in de vaten.
CRP verhoging is een risicofactor voor trombose, ditzelfde geld voor langdurig te hoog oestradiol. Vrouwen op de pil hebben een 3 maal grotere kans daarop dan vrouwen welke de pil niet gebruiken.De hoeveelheid oestrogenen die oraal worden toegediend zijn veel hoger dan bij een toediening via de huid (transdermaal). Orale oestrogenen moeten door het spijsverteringskanaal. Nog voor ze goed en wel in de bloedbaan komen, waar ze werkzaam zijn wordt een gedeelte al door de lever afgebroken. 17-beta-oestradiol daarentegen welke via de huid wordt toegediend (b.v.gel) zijn al werkzaam in de meeste organen voordat het bij de lever aankomt. De toediening via de huid komt overeen met de afgifte van 17-beta-oestradiol via de eierstokken. In beide gevallen wordt 17-beta-oestradiol aan het bloed afgegeven. Dat orale oestrogenen snel de lever bereiken is op zichzelf geen probleem, alleen de consequentie is dat de toegediende dosis vele malen hoger is bij orale inname, 50-100 maal hoger dan bij toediening via de huid.De pil en andere vormen van hormonale anticonceptie geven de natuur het idee dat de vrouw zwanger is, aangezien deze grote hoeveelheden (namaak) hormonen alleen in de zwangerschap voorkomen. Tijdens de zwangerschap en vooral in het 3e trimester maakt de vrouw grote hoeveelheden oestrogenen aan. Dat bevordert de aanmaak van stoffen welke het bloed laten stollen, wat van levensbelang is bij de bevalling. Als het bloed tijdens de bevalling niet zou stollen, dan zou de vrouw kunnen doodbloeden.Dit betekent dat de meeste orale toediening van namaak oestrogenen en progestins een vergrote kans op b.v. trombose geven. Toedieningen van 17-beta-oestradiol en natuurlijk progesteron in ritme via de huid geeft geen grotere kans op bloedstolling, integendeel ze stimuleren eerder de bloedverdunnende stoffen. Deze hormonen via de huid toegediend hebben juist een beschermende werking

Farma progestins, maar niet progesteron neutraliseert de positieve effecten van oestradiol.

Orale oestrogenen kunnen het triglyceridengehalte in het bloed laten stijgen. Transdermale 17-beta-oestradiol via de huid heeft alleen maar gunstige effecten. We zien dit terug bij een onderzoek onder 159 vrouwen gedurende 2 jaar, waarbij men de vrouwen verdeelde in 3 groepen.

  1. Transdermaal 17-beta-oestradiol (50 mcg/dag)
  2. Farmaceutisch oestradiol (0,625 mg) en farmaceutische progestin (2,5mg)

Groep 1 gaf een gemiddelde daling van triglyceriden met 33,7%
Groep 2 gaf een stijging van triglyceriden met 18,6%.

Terug naar begin

Insuline en borstkanker

Onderzoekers welke vrouwen met diabetes type. 2 en insulineresistentie, 17- b-oestradiol gaven kwamen tot de volgende conclusies:

  • Een verbeterde afscheiding van insuline door de alvleesklier
  • Een verbeterde opname van insuline door de lichaamscellen
  • Een betere afbraak van insuline
  • Een daling van het nuchtere insuline gehalte

Ten opzichte van insuline heeft 17-b-Oestradiol een beperkt celdeling bevorderend vermogen oftewel insuline kan cellen beduidend sneller laten groeien dan 17-b-Oestradiol.
Oestrogeen receptoren kunnen niet alleen door oestrogeen worden bezet. Insuline, IGF en andere sterke groeifactoren kunnen oestrogeen receptoren ook bezetten. Voldoende oestradiol geeft minder oestrogeenreceptoren, daardoor kan minder insuline inwerken op oestrogeen receptoren. In tegenstelling tot insuline heeft 17-b-Oestradiol de mogelijkheid apoptose(natuurlijke celdood) te plegen op de borstkankercellen. Met andere woorden het aanwezig zijn van voldoende 17-b-oestradiol (in balans met progesteron) speelt een belangrijke rol bij het voorkomen van borstkanker.

17-beta-oestradiol en progesteron zorgen voor apoptose van cellen dus ook van beschadigde cellen.

  • Lage oestradiolwaardes geven een verhoogde aromatase activiteit in o.a. de borsten. Onderzoek laat zien dat 6 maanden zonder toediening van oestradiol de aromatase activiteit in borstkankercellen met 400 tot 800% toeneemt. Als daarentegen 17-b- oestradiol wordt toegediend, dan leidt dat tot een afname van de aromatase activiteit.
  • Oestrogenen worden vaak verantwoordelijk gehouden voor de ontwikkeling van borstkanker, uitgaande van het feit dat ze een celgroei bevorderend effect hebben. Echter bij tumoren gaat het niet om één of andere te snel groeiende cel, maar om apaptose (natuurlijke celdood) welke niet op tijd plaats vindt.
    Het zijn juist 17-b Oestradiol en progesteron welke voor apoptose zorgen. Aangezien bijna alle borstkanker na de 40 jarige leeftijd plaatsvinden, lijkt het voor de hand liggend dat ‘hormoonloosheid’(geen of dalende oestradiol en progesteron) hiervoor mede verantwoordelijk zijn. Het terugplaatsen van deze hormonen in ritme kan belangrijk zijn om tumorgroei tegen te gaan.

Terug naar begin

Man

Aangezien mannen hogere testosteron niveaus hebben dan vrouwen, is hun oestrogeen niveau na het 50e jaar hoger dan van vrouwen, dit komt door:

  • De abrupte verlaging van oestradiol in de (peri) menopauze bij de vrouw.
  • Androgenen als testosteron wordt vooral in vetweefsels van het enzym aromatase omgezet naar oestrogenen. Doordat mannen meer testosteron hebben kan dit makkelijk omgezet worden naar oestrogenen.
  • Ook heeft de westerse man boven 50 jaar gemiddeld meer lichaamsvet, waardoor testosteron makkelijk oestrogeen kan worden.

Ons brein bestaat bij droog gewicht voor 60% uit vet. Dit betekent dat de man in het brein langer kan beschikken over oestrogenen, wat o.a. kan verklaren waarom 2 tot 3 maal zoveel vrouwen Alzheimer en dementie ontwikkelen.

Teveel koolhydraten (insuline resistentie), teveel stress (cortisolresistentie), te lang licht s’avonds, te weinig licht overdag (binnen) en het gebruik van farmaceutische hormonale anticonceptie zijn belangrijke redenen voor een ontregeling van het 17-b oestradiol-progesteron metabolisme.

Terug naar begin